Afkoopwaarde binnen polisbeheerbegrippen: kosten, factoren en controlepunten

Kort antwoord

Afkoopwaarde is de waarde van een verzekering op het moment van afkoop. Bij DELA wordt die waarde berekend volgens een actuariële rekenmethode en gaat er geld af voor kosten^[1] Wat je uiteindelijk ontvangt, hangt dus niet alleen af van de opgebouwde verzekeringstechnische waarde, maar ook van afkoopkosten en van de manier waarop die waarde op jouw polis wordt vastgesteld.

Afbakening

Het begrip afkoopwaarde moet je in polisbeheerbegrippen onderscheiden van andere “waarden” en gevolgen. In de praktijk gaat het bij afkoopwaarde om een beëindiging vóór overlijden. Productleeswijzers beschrijven daarnaast situaties waarin je:

• eerder stopt met premie betalen (premievrij maken), of
• de verzekering stopzet (afhankelijk van de waarde: afkopen of een premievrije voortzetting), of
• te maken krijgt met gevolgen bij premieachterstand.

Voor DELA geldt daarbij dat de afkoopwaarde wordt bepaald onder aftrek van kosten en dat de hoogte van die kosten kan worden aangepast (met publicatie van die kosten)^[1]

Welke kosten kunnen spelen

Bij afkoopwaarde draait het om kosten op twee niveaus:

1. Kosten die al onderdeel zijn van de definitie/uitkomst

In de algemene voorwaarden van DELA staat dat afkoopwaarde de waarde is op het moment van afkoop die DELA berekent volgens haar actuariële rekenmethode, onder aftrek van kosten^[1] Dat betekent: zelfs als je “poliswaarde” of “verzekeringstechnische waarde” ziet in documenten, is de afkoopwaarde het bedrag dat je overhoudt na kosten.

2. Specifieke afkoopkosten bij beëindiging

Een productleeswijzer geeft een rekenvoorbeeld waarin eerst een indicatieve waarde wordt genoemd en vervolgens een bedrag aan afkoopkosten wordt afgetrokken. In dat voorbeeld wordt € 3.570 verminderd met € 150 afkoopkosten, resulterend in € 3.420 dat wordt overgemaakt^[2]

Wat beïnvloedt het bedrag

Bij het vaststellen van de afkoopwaarde spelen volgens de gedeelde informatie meerdere variabelen mee:

• Uitgangspunt: leeftijd bij aanvang en hoe lang de verzekering loopt In het rekenvoorbeeld lopen verzekeringen verschillende perioden en de leeftijd bij aanvang verschilt. Dat leidt tot verschillende percentages en waarden voor de onderdelen van de verzekering^[2]

• Opbouw per onderdeel: Dienstenverzekering en Geldverzekering De leeswijzer werkt met een voorbeeld dat uit twee componenten bestaat: een Dienstenverzekering en een (aanvullende) Geldverzekering. De indicatieve waarde wordt daarbij per component berekend en vervolgens samengeteld^[2]

• Variabele factoren zoals kosten en de toepassing van een actuariële rekenmethode Omdat afkoopwaarde wordt bepaald volgens een actuariële rekenmethode en onder aftrek van kosten, kunnen kosten (en dus de einduitkomst) wijzigen^[1]

• Keuze en timing van beëindiging In de productleeswijzer wordt ook uitgelegd dat stoppen eerder dan bij een gekozen premieperiode kan leiden tot omzetten in een premievrije niet-indexerende Geldverzekering, mits de waarde voldoende is voor een premievrij verzekerd bedrag van ten minste € 800 (2026)^[3] Is die waarde onvoldoende, dan wordt de eventuele afkoopwaarde overgemaakt en stopt de verzekering^[3]

Voorbeeld met aannames (indicatief)

In het volgende voorbeeld uit de productleeswijzer worden Daan en Lisa op verschillende leeftijden bij aanvang gevolgd tot een beëindiging na 30 jaar. Het gaat om een indicatieve berekening van afkoopwaarde.

• Daan: leeftijd bij aanvang 35 jaar, verzekering loopt 30 jaar

• indicatieve waarde Dienstenverzekering: € 1.140

• indicatieve waarde Geldverzekering: € 192

• totaal indicatieve waarde: € 3.570 (zoals in het overzicht weergegeven)

• Lisa: leeftijd bij aanvang 30 jaar, verzekering loopt 30 jaar

• indicatieve waarde Dienstenverzekering: € 950

• indicatieve waarde Geldverzekering: € 160

• totaal indicatieve waarde: (in het voorbeeld samengevat binnen het overzicht)^[2]

Daarna volgt: als Daan en Lisa de verzekering af te kopen besluiten, wordt in het voorbeeld € 3.570 minus € 150 afkoopkosten = € 3.420 naar hen overgemaakt^[2]

Wat belangrijk is om mee te nemen: dit is een indicatie op basis van de aannames in de leeswijzer. Jouw werkelijke afkoopwaarde kan afwijken door polis- en tijdsverschillen, door kosten die worden toegepast en door de actuariële berekening volgens de voorwaarden^[1]

Wat controleren

Als je afkoopwaarde wilt beoordelen voor jouw situatie, zijn dit praktische controlepunten binnen polisbeheerbegrippen:

1. Welke definitie en kostencomponenten gelden

Check hoe afkoopwaarde is gedefinieerd in jouw polisvoorwaarden en welke kosten worden afgetrokken. Bij DELA staat expliciet dat afkoopwaarde wordt bepaald onder aftrek van kosten, die ook kunnen worden aangepast^[1]

2. Of je afkoopt of premievrij maakt

Afkoopwaarde is iets anders dan premievrij maken. In de leeswijzer staat dat premievrij maken betekent dat je stopt met premie betalen en dat de verzekering doorloopt voor een lager verzekerd bedrag, mits de opgebouwde waarde voldoende is voor een premievrij verzekerd bedrag van ten minste € 800 (2026)^[3] Ook wordt in het voorbeeld een bedrag voor kosten van premievrij maken genoemd (€ 90), dat al verwerkt is in de indicatieve premievrije waarde^[2]

3. Gevolgen bij premieachterstand en hoe dat de waarde beïnvloedt

In de algemene voorwaarden staat een tijdlijn bij niet op tijd betalen: na achterstand wordt de premie alsnog gevraagd; als dat niet lukt, kan DELA de premie betalen uit de waarde van de verzekering die volgens haar actuariële rekenmethode voor afkoop wordt bepaald. Is die waarde niet of onvoldoende voorhanden, dan wordt de dekking geschorst; na 6 maanden niet betalen hangt vervolgens af van de waarde of de verzekering premievrij wordt voortgezet of stopt en de eventuele afkoopwaarde wordt uitgekeerd^[4]

4. Herstelmogelijkheden na stopzetting

Als een verzekering is gestopt, kan volgens de voorwaarden worden gevraagd om opnieuw te laten ingaan binnen een jaar, onder voorwaarden zoals het betalen van achterstallige premie plus rente en kosten, en het terugbetalen van een ontvangen afkoopwaarde (met verder relevante voorwaarden)^[4]

Onderliggende onderwerpen

Afkoopwaarde hangt samen met meerdere polisbeheerbegrippen. Als je wilt verdiepen, kan het helpen om eerst het overzicht te pakken van polisbeheerbegrippen. Daarna sluiten deze artikelen aan:

• wat betekent afkoopwaarde
• hoe verloopt afkoopwaarde in de praktijk
• welke rol speelt afkoopwaarde bij polisbeheerbegrippen
• welke verschillen kunnen bestaan bij afkoopwaarde
• afkoopwaarde: verschillen, uitzonderingen en controlepunten

Bronnen

1. DELA, Algemene voorwaarden, p. 1
2. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 2
3. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 1
4. DELA, Algemene voorwaarden, p. 4
5. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 1-2